Jak inwestować w obligacje skarbowe oraz czym są obligacje

Szczegóły: Autor: Sebastian - Prombank; Kategoria: Gospodarka

Jak inwestować w obligacje skarbowe oraz ich rodzaje

Spis treści

Jak bezpiecznie inwestować w obligacje?

Inwestowanie w obligacje skarbowe to temat, który może na pierwszy rzut oka wydawać się nudny. Ot, pożyczasz pieniądze państwu, ono oddaje Ci je po czasie z odsetkami - co w tym ekscytującego? A jednak, kiedy zanurzymy się w historię i zobaczymy, jak bardzo te "nudne" papiery potrafią zaskakiwać, robi się ciekawie.

Jednak kiedy zanurzymy się w historię i zobaczymy, jak bardzo te "nudne" papiery potrafią zaskakiwać, robi się ciekawie. W świecie finansów obligacje skarbowe odgrywają bardzo ważną rolę w budowaniu stabilności. To one pozwalają państwom finansować swoje potrzeby, a inwestorom przechować kapitał w miarę bezpiecznie. Co więcej, niektóre obligacje skarbowe stały się częścią historii.

Najstarsza obligacja na świecie z wypłatą odsetek

Czy wiesz, że na świecie są obligacje, które mają prawie 400 lat, a mimo to wciąż są ważne i wypłacają odsetki?

400 letnie obligacje emitowane były w XVII wieku w Holandii, dokładnie w 1624 roku. Holendrzy, jako naród kupców i inżynierów, musiał chronić swoje ziemie przed powodziami. Jednym z zarządów wodnych był Hoogheemraadschap Lekdijk Bovendams, który postanowił sfinansować naprawę wału przeciwpowodziowego na rzece Lek. Jednak aby to zrobić, wypuścił specjalne obligacje wieczyste. Jedna z nich została sprzedana pewnej Elsken Jorisdochter za 1200 guldenów. Co ciekawe, te obligacje były jak obietnica bez końca - nie miały terminu wykupu, a właściciel miał prawo do corocznych odsetek w wysokości 2,5%.

Dziś, po prawie 400 latach, zachowała się jedna obligacja, od której nadal wypłacane są odsetki. Jeśli jakimś cudem masz inną obligację z tej emisji, możesz zgłosić się do dzisiejszego następcy tamtego zarządu wodnego, czyli De Stichtse Rijnlanden i odebrać należne Ci odsetki. W 2024 roku, z okazji 400. rocznicy emisji, zorganizowano nawet uroczystość, podczas której właściciele tych historycznych dokumentów odebrali swoje pieniądze. Co prawda już w euro, ale symboliczne 2,5% od wartości nominalnej wciąż obowiązuje.

Czym są obligacje skarbowe?

Obligacje skarbowe to dłużne papiery wartościowe emitowane przez państwo. W praktyce oznacza to, że kupując obligacje, pożyczasz państwu pieniądze, a ono zobowiązuje się oddać Ci je po określonym czasie, razem z odsetkami. To trochę tak, jakbyś udzielił pożyczki swojemu znajomemu, ale zamiast obietnicy słownej, masz dokument, który dokładnie określa warunki zwrotu. No i różnica jest taka, że tutaj gwarantem zwrotu jest państwo, a nie kumpel z sąsiedztwa, a to jednak spora różnica.

Co ciekawe, obligacje skarbowe w Polsce mają różne okresy zapadalności - od 3 miesięcy do nawet 12 lat. Możesz wybrać, na jak długo chcesz "zamrozić" swoje pieniądze. Im dłużej, tym zazwyczaj wyższe oprocentowanie, ale czy zawsze warto iść na całość?

Rodzaje obligacji skarbowych

Zanim zdecydujesz się na zakup, warto wiedzieć, jakie obligacje skarbowe są dostępne na rynku. W Polsce możesz wybrać między kilkoma opcjami:

Obligacje 3-miesięczne. Krótki czas, niskie oprocentowanie, ale szybki dostęp do środków.
Obligacje roczne i dwuletnie - tutaj już oprocentowanie jest nieco wyższe, ale nadal jest to opcja dla tych, którzy wolą nie zamrażać kapitału na zbyt długo.
Obligacje 4-letnie i 10-letnie indeksowane inflacją - a to coś dla tych, którzy myślą długoterminowo. To sposób, by Twoje pieniądze "nadążały" za wzrostem cen w sklepach.
Obligacje rodzinne 6-letnie i 12-letnie - te są specjalnie dla osób, które korzystają z programu 500+/800+.

Jak kupić obligacje skarbowe?

Zaskakująco prosto. Można to zrobić przez internet lub w banku. Najwygodniejsza opcja? Internet, bo możesz kupić obligacje bez wychodzenia z domu. Wystarczy założyć konto w serwisie transakcyjnym do obligacji w PKO BP lub Pekao, wybrać rodzaj obligacji, określić kwotę i zapłacić przelewem.

Technicznie to szybka sprawa, jednak warto się wcześniej zastanowić, na jak długo chcesz zainwestować środki. Przedwczesne wycofanie pieniędzy, wiąże się z opłatą. Pisaliśmy o tym w artykule: Ile wynosi opłata za przedterminowy wykup obligacji skarbowych?. To trochę tak, jakbyś chciał zerwać lokatę przed czasem, jednak w tym przypadku dostajesz odsetki (o ile opłata nie jest od nich wyższa).

Jak inwestować w obligacje skarbowe?

Doradcy finansowi raczej nie zalecają wkładania wszystkich swoich oszczędności tylko w obligacje skarbowe. Dlaczego? Zarządzanie finansami opiera się na dywersyfikacji, czyli rozłożeniu pieniędzy na różne źródła. Trochę w obligacjach, trochę na lokacie, może coś w funduszach inwestycyjnych albo w kryptowalutach. To daje większe bezpieczeństwo, bo w razie problemów w jednym obszarze, np. problemów w gospodarce, nie stracisz wszystkiego na raz.

Ale, nie oszukujmy się, nie każdy z nas obraca milionami. Jeśli więc nie masz ogromnych kwot do inwestowania, a chcesz, żeby Twoje pieniądze po prostu spokojnie "pracowały", to wrzucenie wszystkich oszczędności w obligacje nie musi być złym wyborem. To zawsze jednak kwestia indywidualna, jedni lubią ryzyko, inni wolą święty spokój.

A czy państwo może zbankrutować i nie wykupić swoich obligacji? Teoretycznie tak. Historia zna takie przypadki, choćby Argentyna, która już kilka razy ogłaszała niewypłacalność. A Polska? W obecnych czasach szansa na coś takiego jest bardzo mała. Owszem, żaden kraj nie jest w 100% bezpieczny, bo wystarczy wojna, kryzys gospodarczy czy globalna katastrofa, a sytuacja może zmienić się w mgnieniu oka. Dlatego trzymanie wszystkich oszczędności wyłącznie w obligacjach nie zawsze jest najlepszym wyborem. Przyszłości nikt z nas nie przewidzi, więc zdrowy rozsądek i ostrożność to zawsze dobry doradca. O tym, czy obligacje są bezpieczne pisaliśmy w artykule: Czy obligacje skarbowe są bezpieczne? To nie jest takie oczywiste

Na dziś jednak, patrząc realnie, dla osób, które nie chcą co kilka miesięcy polować na promocje w bankach czy śledzić ofert z oprocentowaniem, obligacje skarbowe są po prostu wygodnym i rozsądnym rozwiązaniem. O tym, które obligacje są najkorzystniejsze i jak je wybrać, pisaliśmy w artykule Najkorzystniejsze obligacje skarbowe.

Pamiętaj jednak, że każda decyzja finansowa to Twoja decyzja. Nie ma jedynej słusznej ścieżki. Możesz postawić na bezpieczeństwo w obligacjach, możesz eksperymentować z innymi formami inwestycji.

Czy to się opłaca?

To pytanie, które pada bardzo często i odpowiedź jest taka: to zależy. Obligacje skarbowe nie dają spektakularnych zysków jak akcje czy kryptowaluty, ale są zdecydowanie bezpieczniejsze. Ich oprocentowanie może być niższe od inflacji, choć w przypadku obligacji indeksowanych inflacją masz szansę ochronić swoje pieniądze przed spadkiem ich wartości.

Przykład? W 2022 roku, gdy inflacja w Polsce wystrzeliła, wielu inwestorów, którzy mieli obligacje indeksowane inflacją, cieszyło się z naprawdę solidnych zysków. Wtedy odsetki z obligacji były znacznie wyższe niż w przypadku lokat bankowych.

Z drugiej strony, jeśli inflacja spada, oprocentowanie tych obligacji także maleje. A więc obligacje to nie "maszyna do robienia pieniędzy", ale raczej sposób na bezpieczne przechowanie oszczędności i ochronę przed spadkiem wartości pieniądza.

O czym warto pamiętać?

Kupując obligacje, inwestujesz w stabilność, ale nie licz na szybkie zyski. To raczej maraton niż sprint. Jeśli więc szukasz sposobu na "szybki strzał", obligacje mogą Cię rozczarować.

Pamiętaj też, że zysk z obligacji podlega opodatkowaniu, tzw. podatek Belki (19%). W praktyce oznacza to, że od zarobionych odsetek musisz zapłacić podatek. To ważne, bo często przy porównywaniu ofert bankowych i obligacji zapominamy o tym aspekcie.

Warto sprawdzać regularnie, jakie są aktualne oprocentowania i oferty. Ministerstwo Finansów co miesiąc aktualizuje parametry obligacji, więc to, co opłacało się w zeszłym roku, teraz może być mniej atrakcyjne.

Tak czy inaczej, warto się edukować i poznawać różne możliwości. Obligacje skarbowe nie są dla każdego, ale dla wielu to stabilna, sprawdzona ścieżka do spokojnego pomnażania kapitału. Dlatego warto czasem usiąść, przeanalizować swoje potrzeby i zdecydować, czy to rozwiązanie pasuje do Twojej sytuacji.