Spis treści
Audyty prowadzone przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) są jednym z najistotniejszych narzędzi nadzoru nad wydatkowaniem środków publicznych, w tym także środków pochodzących z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON). Ich celem jest nie tylko weryfikacja zgodności z przepisami, ale również dbałość o gospodarność i transparentność działania jednostek publicznych oraz podmiotów otrzymujących wsparcie finansowe ze środków publicznych.
Czym są audyty KAS?
Audyt KAS to formalna kontrola prowadzona przez izby administracji skarbowej w ramach struktur Krajowej Administracji Skarbowej. Dotyczy on podmiotów publicznych i niepublicznych korzystających z funduszy publicznych, w tym ze środków PFRON oraz ZFRON. Zakres audytu obejmuje m.in.:
- legalność gospodarowania środkami publicznymi,
- rzetelność prowadzenia dokumentacji,
- gospodarność i przejrzystość działań,
- celowość wydatków, w tym w obszarze rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami.
Audyt kończy się sporządzeniem sprawozdania, które może stać się podstawą do podjęcia dalszych działań administracyjnych – w tym postępowań o zwrot środków.
Terminy i skutki audytu
Bardzo ważnym aspektem audytów KAS jest rygorystycznie określony termin, w jakim Prezes PFRON może wszcząć postępowanie administracyjne. Wynosi on 6 miesięcy od dnia zakończenia audytu, co jest liczone od daty podpisania sprawozdania z audytu. Po upływie tego terminu nie ma już możliwości wszczęcia postępowania, nawet jeśli w toku audytu stwierdzono nieprawidłowości.
Konsekwencje audytu – na co trzeba się przygotować?
Wyniki audytu mogą prowadzić do szerokiego spektrum działań i konsekwencji, m.in.:
- Wdrożenia zaleceń pokontrolnych – często oznacza to konieczność przeorganizowania procedur wewnętrznych i wdrożenia nowych praktyk zarządczych.
- Zwrotu środków – w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego wydatkowania, podmiot może zostać zobowiązany do zwrotu dotacji lub subwencji z odsetkami.
- Sankcji administracyjnych lub finansowych – w razie rażących naruszeń może dojść do nałożenia grzywien, a nawet zawiadomień do prokuratury.
- Ryzyka reputacyjnego – informacje o wynikach audytów są często dostępne publicznie, co może wpływać na wizerunek organizacji.
- Wzmocnienia systemów kontroli – audyty motywują do wdrażania skutecznych mechanizmów nadzoru, co w długofalowej perspektywie poprawia zarządzanie instytucją.
Jakie działania podejmuje KAS w praktyce?
- Kontrole podatkowe – analiza ksiąg rachunkowych, weryfikacja deklaracji podatkowych, wykrywanie ukrytych dochodów.
- Kontrole akcyzowe i celne – szczególnie w branżach objętych podatkiem akcyzowym.
- Weryfikacja przeciwdziałania VAT fraud – kontrole mające na celu eliminację tzw. karuzel podatkowych i nielegalnych transakcji międzynarodowych.
- Działania prewencyjne – w tym doradztwo i edukacja podatników.
- Analiza ryzyka – stosowanie narzędzi analitycznych do identyfikacji firm i instytucji o podwyższonym ryzyku nieprawidłowości.
Kto podlega audytowi KAS?
Do audytów KAS mogą zostać wytypowane m.in.:
- jednostki administracji publicznej,
- fundacje i stowarzyszenia korzystające z grantów publicznych,
- pracodawcy korzystający z dofinansowań PFRON,
- instytucje kultury i uczelnie wyższe,
- same instytucje zarządzające funduszami publicznymi (np. PFRON, ZUS).
Obowiązek audytu w sektorze publicznym
Zgodnie z przepisami, od 2025 roku audyt wewnętrzny jest obligatoryjny dla jednostek sektora finansów publicznych, których plan finansowy przekracza 67 mln zł. Dotyczy to m.in. samorządów, jednostek budżetowych i innych instytucji publicznych korzystających ze środków dotacyjnych.
Audyty Krajowej Administracji Skarbowej pełnią kluczową rolę w systemie kontroli nad wydatkowaniem środków publicznych, w tym środków przeznaczonych na wsparcie osób z niepełnosprawnościami. Dla wielu instytucji są one nie tylko obowiązkiem, ale też okazją do podniesienia standardów zarządzania, usprawnienia procedur i budowania zaufania społecznego. Jednocześnie każda organizacja objęta audytem musi mieć świadomość konsekwencji, jakie może nieść wykrycie nieprawidłowości – zarówno finansowych, jak i prawnych czy wizerunkowych.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o audytach KAS, kontrolach związanych z funduszami PFRON i ZFRON lub potrzebujesz wsparcia prawnego – odwiedź stronę onlex.pl Znajdziesz tam nie tylko praktyczne informacje, ale również możliwość uzyskania porady prawnej z zakresu niepełnosprawności, finansów publicznych i procedur kontrolnych.
Materiał reklamowy.
Dodaj komentarz